Iedereen liegt wel eens! Een hoofdpijntje omdat je toch geen energie hebt om samen met vrienden af te gaan spreken. Het verkeer dat tegenzit wanneer je een kwartier te laat op werk aankomt, terwijl je eigenlijk wat langer in bed bleef liggen. We liegen allemaal wel om een reden: om iemand niet te kwetsen, om niet in de problemen te komen of omdat we op het moment even te moeilijk vinden om de waarheid te spreken. Wanneer de leugens frequent en chronisch worden en plaatsvinden zonder duidelijke reden dan hebben we het over pathologisch liegen.  

Wat is pathologisch liegen?  

Pathologisch liegen wordt vaak omschreven als het chronische gedrag van dwangmatig liegen. Het is niet geheel duidelijk waarom mensen op deze manier liegen. Het is niet altijd makkelijk om een pathologische leugenaar te identificeren. De leugens hoeven niet altijd over de top te zijn en kunnen ook vaak geloofwaardig overkomen.  

Als je last hebt van pathologisch liegen dan kan je de volgende patronen zien:  

  • Het liegen over verschillende onderwerpen  
  • Het liegen over hele kleine gebeurtenissen  
  • Je voelt je niet beperkt bij de kans dat mensen kunnen achter komen dat je liegt  
  • Je voelt een spanning wanneer je wegkomt met een leugen  

Hoe kan je pathologisch liegen merken in je omgeving?  

  • De leugens hebben geen duidelijke toegevoegde waarde 
  • Leugens zijn vaak dramatisch, complex en gedetailleerd 
  • Na een tijd kan je aanpassingen in de leugens opmerken  
  • Jouw ervaring van gebeurtenissen is heel anders dan die van een pathologische leugenaar 
  • Het vermijden van vragen of het krijgen van een vaag antwoord bij confrontatie over leugens 
  • In de leugens beeldt de pathologische leugenaar zich af vaak af als een held of slachtoffer 
  • Worden vaak defensief wanneer ze geconfronteerd worden met leugens  
  • Vaak zijn de leugens uitgebreid en vol met details en komen deze naar boven zonder dat ernaar gevraagd wordt 
  • Kenmerken van angst tijdens het liegen  
  • Vaak geloven pathologische leugenaars in hun leugens. Het kan zijn door de herhaling en frequentie van de leugens dat pathologische leugenaars op een gegeven moment in de eigen leugens gaan geloven.  

Wat zijn de oorzaken van pathologisch liegen?  

Sommige mentale stoornissen zijn geassocieerd met pathologisch liegen, waaronder:  

Voor andere personen kan het pathologisch liegen ook zijn ontwikkeld als gevolg van kindertrauma. Bijvoorbeeld door het opgroeien in omgevingen, waarbij ze nooit goed genoeg waren, veel kritiek hebben ontvangen, of waarin fouten maken totaal niet geaccepteerd werd en eerlijkheid gestraft werd. Het liegen kan in dit soort gevallen worden ontwikkeld als een soort coping mechanisme.  

Hoe kan je ermee omgaan wanneer iemand in je omgeving hier last van heeft?  

  • Wees bewust dat iemand zijn/haar belevingswereld anders kan zijn en het liegen daarom kan ontkennen. Het is daarom ook belangrijk om je verwachtingen om iemand de waarheid te laten inzien aan te passen. 
  • Het is belangrijk om gezonde grenzen te stellen. Bijvoorbeeld door aan te geven dat het voor jou vermoeiend is om continue naar de verhalen te luisteren. 
  • Weet dat het niet persoonlijk is  
  • Probeer in je eigen gevoel van realiteit te blijven. De leugens kunnen oprecht en geloofwaardig overkomen, waardoor je kan twijfelen aan je eigen waarheid.  
  • Ga er niet mee in. Het bevestigen van de leugens of het te lang luisteren naar de leugens is ook niet goed voor de persoon die last heeft van pathologisch liegen. Je kan aangeven dat je op deze manier niet verder in het gesprek wil of door kritische vragen te stellen over bepaalde leugens.
  • Raadt op een niet oordelende manier hulp aan. Het pathologisch liegen heeft vaak een onderliggend probleem en het is belangrijk dat iemand hiermee geholpen wordt. 

Herken jij jezelf in het beeld van pathologisch liegen of heb je iemand in de omgeving die hier last van heeft. Een psychloog kan helpen om dit probleem aan te pakken! Wij bij psycholoog.nl kunnen je helpen. We bespreken samen wat wij voor jou kunnen betekenen in een adviesgesprek. Dit gesprek kun je inplannen via onze site.

Meer blogs lezen? Ga terug naar het overzicht.