Rouwen: Hoe doe je dat?

Rouwen: Hoe doe je dat?

Lees hier meer over hoe je het best om kunt gaan met verlies.

geplaatst op 13 mei 2022

Rouwen: Hoe doe je dat?

Rouwen: Hoe doe je dat?

Lees hier meer over hoe je het best om kunt gaan met verlies.

Het verliezen van een dierbare brengt vaak veel verdriet met zich mee. Je bent aan het rouwen. Helaas krijgen we er vroeg of laat allemaal mee te maken. Rouwen is vaak niet iets wat binnen een aantal dagen weer klaar is: rouwverwerking kan jaren duren en blijft bij sommige mensen zelfs levenslang. Misschien heb je al meegemaakt dat iedereen anders met het verlies van een dierbare omgaat. Waar jij misschien wel veel steun zoekt bij anderen, zoals vrienden en familie, kan bijvoorbeeld je partner zich afzonderen van anderen en alleen het rouwproces doorlopen. Wat gebeurt er eigenlijk als je een dierbare verliest? Hoe ziet rouwen er voor de meeste mensen uit? En wat kan rouwtherapie voor je betekenen? 

Wat gebeurt er als je aan het rouwen bent? 

Rouwen betekent het verwerken van een groot verlies, zoals bij het overlijden van één van je ouders, een broer of zus, een vriend(in), een familielid, of goede kennis. Het gaat om het verliezen van iemand waar je veel van houdt. Rouwverwerking gaat over de manier waarop je probeert te herstellen na zo'n heftige gebeurtenis.  

Psychiater Elisabeth Kübler-Ross heeft vijf fasen omschreven die samen het rouwproces vormen. De manier waarop je de fasen doorloopt kan verschillend zijn vergeleken met hoe een ander ze doorloopt. Ook de volgorde van het doorlopen van de fasen staat niet vast. Er is hierbij geen goed of fout; ieder persoon heeft een eigen manier van rouwen. 

De eerste fase wordt beschreven als de ontkenningsfase. Ontkenning is een verdedigingsmechanisme van je lichaam waarbij de waarheid wordt afgewezen omdat de waarheid bijvoorbeeld veel pijn met zich meebrengt. Soms duurt het weken totdat iemand echt wil geloven dat hun dierbare is gestorven. In deze fase ervaar je vaak veel pijn door het verlies. Je hebt moeite met het accepteren dat je dierbare er niet meer is en dat je afscheid moet nemen.  

Het voelen van woede of in protest gaan is de tweede fase. Je kunt bijvoorbeeld erg boos zijn op het feit dat je dierbare is overleden. Je kunt moeite hebben met het omgaan van alle emoties die je voelt door het verlies en je onzeker voelen. Soms worden de vele emoties op willekeurige momenten geprojecteerd op de omgeving. Dit kan bijvoorbeeld gericht zijn op de brenger van het slechte nieuws waarbij je deze persoon de ‘schuld geeft' van het verlies.  

Vervolgens komt de derde fase, namelijk de fase van onderhandelen en vechten. Dit is de fase waarin je ergens nog hoop hebt op herstel. Je komt erachter dat de boosheid niet werkt en gaat dan doelen stellen of beloftes maken. Denk daarbij aan het uitstellen van je eigen dood door bijvoorbeeld goed gedrag te vertonen.  

Na het accepteren en niet meer kunnen ontkennen van de realiteit van het verlies worden de gevoelens van boosheid en/of wrok vaak vervangen door sombere en/of depressieve gevoelens. Dit is de vierde fase, namelijk de depressieve fase. Vaak gaat dit samen met gevoelens van onzekerheid, spijt, verdriet, angst en schuld. Je kunt je machteloos en neerslachtig voelen, en je isoleren van anderen. Daarnaast kun je wel de behoefte voelen om erover te praten met mensen om je verdriet te uiten. 

Tot slot, wordt de vijfde fase beschreven als aanvaardingsfase. Deze fase staat in het teken van acceptatie. Hoe je dat doet is voor iedereen verschillend en er is geen juiste manier om dit te doen. Het kan soms erg lastig zijn om de waarheid te aanvaarden en om je eigen leven weer op te pakken.   
Let op! Iedereen doorloopt deze fasen op een andere manier en het is geen voorwaarde om alle fasen te doorlopen als je aan het rouwen bent. Het is belangrijk om vooral jezelf de tijd en ruimte te gunnen om het verlies te verwerken. Vergelijk jezelf dus vooral niet met anderen; er is geen goede of foute manier van rouwen.  

Hoe kan therapie helpen bij rouwverwerking? 

Het kan zijn dat je merkt dat je vastloopt in de rouwverwerking. De vele emoties kunnen je volledig overspoelen, of je ziet geen manier om het verlies te leven en door te gaan. Bovendien kun je nog met veel spijt of schuldgevoelens rondlopen. Als je merkt dat je op een bepaalde manier vastloopt tijdens het rouwen of behoefte hebt aan overzicht in wat je eigenlijk voelt, dan kan een psycholoog erg helpend zijn. Samen met een psycholoog leer je omgaan met de verschillende emoties, gedachten en de problemen die je tegenkomt in het rouwproces.  

Eén van de technieken die toegepast kan worden tijdens een behandeling is het schrijven van een brief aan de overledene. Je kunt dit zien als een soort van afscheidsbrief. Zo'n brief is bedoeld om woorden te geven aan de emoties en de intensiteit van deze emotie een beetje te verminderen. Bovendien geeft het je een laatste kans om de dingen te zeggen tegen je overleden dierbare die je misschien nog had willen zeggen.  

Wat zijn dingen die je zelf kunt doen bij rouwverwerking? 

  • Gun jezelf de tijd; het doel is niet dat het verdriet weggaat maar eerder dat je steeds betert leert om te gaan met het verdriet. 
  • Praat erover en blijf in contact met anderen, het uiten van je emoties lucht vaak enorm op.  
  • Neem je rust en denk aan je eigen gezondheid. 

 

Heb jij het gevoel dat je rouwproces je leven teveel beïnvloedt? Neem vrijblijvend contact met ons op, dan kijken we samen wat we voor je kunnen betekenen.

 

Referenties: 

Kearney, K. S., & Hyle, A. E. (2006). A look through the Kubler-Ross theoretical lens. Theoretical frameworks in qualitative research, 1, 109-128.