Wat zijn slaapproblemen of slaapstoornissen?

Veel mensen hebben last van slaapproblemen. Ze slapen slecht doordat ze niet kunnen inslapen, of heel vaak ’s nachts wakker worden en dan moeite hebben om weer in slaap te komen. Of ze worden ‘s ochtends veel te vroeg wakker. Sommige mensen voelen zich de hele dag moe en slaperig, ook als zij lang geslapen hebben. Soms is er een duidelijke aanleiding. De nacht voorafgaand aan een sollicitatiegesprek niet kunnen slapen, is heel normaal. Wanneer slaapproblemen echter verergeren, kan dit overgaan naar een slaapstoornis.

Een verstoring van het slaapritme kan samengaan met depressieve klachten, angst of cognitieve klachten, zoals concentratieproblemen. Ook kunnen slaapproblemen de directe oorzaak zijn van psychische problemen. Te veel slapen kan bijdragen aan gevoelens van depressiviteit. Te weinig of niet slapen kan een manie of psychose uitlokken bij mensen die daar gevoelig voor zijn. Slapeloosheid kan leiden tot verslaving aan slaap- en kalmeringsmiddelen, maar ook aan alcohol (het ‘slaapmutsje’). Daarom is het belangrijk om slaapproblemen in een vroeg stadium te behandelen. 

Wat zijn oorzaken van slecht slapen en vermoeidheid?

Depressieve klachten, angst en stress kunnen ook onderliggend zijn aan slaapproblemen. Daarnaast kunnen bepaalde lichamelijke klachten slaapproblemen veroorzaken. Denk hierbij aan pijn of aanhoudende jeuk. Ook hormonale aandoeningen, alcoholgebruik, slaapapneu of externe oorzaken, zoals geluidsoverlast, lichthinder of een oncomfortabele slaapplek kunnen slaapproblemen verergeren.  

Wanneer hulp zoeken?

Wanneer je al enkele maanden aanhoudend last hebt van slaapproblemen en het jouw dagelijks leven sterk belemmert, kan het verstandig hier hulp bij te zoeken. Bespreek je klachten met jouw huisarts. Is er geen duidelijke lichamelijke oorzaak? Samen met een psycholoog kun je op zoek gaan naar handvatten die jou kunnen helpen om je slaap te verbeteren. 

Hoe worden slaapproblemen in de DSM-5 beschreven?

Wanneer je verzekerde zorg krijgt (zorg die valt onder de basisverzekering) is een van de voorwaarden dat er een DSM-stoornis wordt vastgesteld. In de DSM-5 zijn meerdere classificaties opgenomen die met slaapproblemen te maken hebben. De meeste psychologen van Psycholoog.nl leveren onverzekerde zorg en gebruiken deze classificaties niet.   

  • Slapeloosheid 
    Dit wordt ook wel insomnia genoemd. De persoon heeft moeite met inslapen, met doorslapen of wordt te vroeg wakker. Problemen met doorslapen houden in dat iemand meerdere keren per nacht wakker wordt en dan moeilijk weer in slaap komt. 
     
  • Overmatige slaperigheid 
    Dit wordt ook wel hypersomnia genoemd. Het houdt in dat de persoon zich constant moe en slaperig voelt. Soms heeft iemand moeite om wakker te blijven overdag. Of iemand slaapt meer dan 9 uur per nacht, maar voelt zich ’s ochtends nog steeds niet uitgeslapen. 
     
  • Narcolepsie 
    Mensen met narcolepsie hebben aanvallen van onbedwingbare slaap. Het is een slaap-waakstoornis waarbij men plotseling in slaap valt of plotselinge spierverslapping krijgt. Dit wordt vaak uitgelokt door te lachen of andere emoties. 
     
  • Parasomnia 
    Parasomnia is een verzamelnaam voor ongewenste gebeurtenissen tijdens de slaap. Er is sprake van afwijkende bewegingen, gedrag, emoties, waarnemingen of droombelevingen. Voorbeelden zijn nachtmerries en slaapwandelen. 

Let op: de DSM-5 is geen diagnostisch middel. Het vertelt niets over het waarom van de klachten; het is enkel een systeem om klachten te categoriseren. Wil je meer weten over de DSM-5? Klik dan hier

Hypersomnia

Hypersomnia

Insomnia

Insomnia

Narcolepsie

Narcolepsie

Wil je meer weten? Lees meer over deze klacht in onze artikelen

Blog Wat zijn voordelen van oplossingsgerichte therapie?

Wat zijn voordelen van oplossingsgerichte therapie?

Oplossingsgerichte therapie: Iets voor jouw? Lees verder

Blog Waarvoor kan ik bij een psycholoog terecht?

Waarvoor kan ik bij een psycholoog terecht?

Het kan een flinke stap zijn om een eerste afspraak bij een psycholoog te maken. Wanneer kun je nou eigenlijk bij een psycholoog terecht? Lees verder

Blog Week van de werkstress: hoe ga je om met stress?

Week van de werkstress: hoe ga je om met stress?

Het is de week van de werkstress. Hoe ga je om met stress op je werk? Lees verder

Blog Week van de werkstress: Hoe houd jij je organisatie mentaal sterk?

Week van de werkstress: Hoe houd jij je organisatie mentaal sterk?

Werkstress komt in erg veel organisaties voor. Als werkgever kun je hier gelukkig wel wat aan doen! Lees verder