De podcast De Jongen Zonder Gisteren vertelt het uitzonderlijke verhaal van een veelbelovende Nederlandse student, Jur Deitmers, die tijdens zijn studie aan Harvard plotseling ernstig ziek wordt. Hij wordt getroffen door herpes encefalitis, een zeldzame maar levensbedreigende hersenontsteking veroorzaakt door het herpes simplex-virus. Hij overleeft de infectie ternauwernood, maar houdt er een ingrijpend gevolg aan over: retrograde amnesie.
Retrograde amnesie betekent dat herinneringen van vóór het ziekteproces verloren zijn gegaan. In dit geval wist de jongeman zich niets meer te herinneren van de eerste 21 jaar van zijn leven. Zijn jeugd, relaties, ervaringen en opgebouwde kennis waren verdwenen. Opmerkelijk genoeg bleef zijn vermogen om nieuwe herinneringen te vormen intact. Vanaf het moment van herstel kon hij weer leren, onthouden en nieuwe ervaringen opslaan.
Wat volgt is een langdurig en intensief revalidatieproces. Niet alleen moest hij opnieuw leren lopen en dagelijkse handelingen uitvoeren, maar ook de subtiele aspecten van mens-zijn kwamen opnieuw aan bod: taalnuances, sociale omgangsvormen, culturele kennis en ongeschreven regels in contact met anderen. Vaardigheden die normaal gesproken vanzelfsprekend zijn, bleken diep verankerd in eerdere ervaringen en herinneringen.
Omdat dit type geheugenverlies zeldzaam is, was er weinig wetenschappelijk onderbouwde begeleiding beschikbaar voor hem en zijn ouders. Hun zoektocht naar houvast onderstreept hoe beperkt onze kennis soms nog is over de samenhang tussen brein, geheugen en identiteit.
De Jongen Zonder Gisteren laat op indringende wijze zien hoe complex persoonlijkheid is. Wie we zijn, blijkt niet alleen bepaald door aanleg, maar ook door herinneringen, sociale context en cultuur. De podcast nodigt uit tot reflectie: in hoeverre zijn onze ervaringen bepalend voor onze identiteit, en wat blijft er over als die herinneringen verdwijnen?
De Jongen Zonder Gisteren is een podcast van NPO luister in samenwerking met WNL. De serie is te beluisteren via alle gangbare podcastapps.
