Recent werd een promotieonderzoek van Jeannet van de Kamp aan de Vrije Universiteit van Amsterdam gepubliceerd, waarin vanuit zorgethiek werd onderzocht hoe we kijken naar de maakbaarheid van het leven. Haar conclusie is duidelijk: de samenleving heeft een ideaalbeeld waarin mensen hun geluk, gezondheid en identiteit helemaal zelf zouden kunnen bepalen. Maar in de praktijk is dat een illusie. Pech, ziekte en verdriet horen bij het leven, en niemand kan daar volledig controle over hebben.
BV-Ik: presteren en geluk tonen
Van de Kamp gebruikt het begrip “BV-Ik” om te laten zien hoe mensen zichzelf tegenwoordig als een soort bedrijf zien. Je kiest een aantrekkelijke identiteit, profileert jezelf, en draagt zelf de verantwoordelijkheid voor succes of falen. Dit ideaal zorgt vaak voor een groot verschil tussen hoe mensen zich laten zien en hoe ze zich echt voelen: naar anderen toe gelukkig, maar van binnen eenzaam of ongelukkig.
Niet alleen individuen, maar ook organisaties en de overheid werken steeds meer volgens deze bedrijfslogica. Mensen die het moeilijk hebben, belanden vaak in een zorgsysteem dat vooral gericht is op herstel naar een ideaalbeeld. De klassieke verzorgingsstaat is veranderd in een systeem waarin iedereen vooral voor zichzelf moet zorgen.
Realiteit erkennen en hulp zoeken
De druk om altijd te presteren en gelukkig te zijn, zorgt dat veel mensen opbranden of zich overbodig voelen. Van de Kamp benadrukt dat we eerlijk moeten zijn over de realiteit: iedereen krijgt ooit te maken met ziekte, verlies of ongeluk. Het is normaal en menselijk om hulp van anderen nodig te hebben.
Haar advies: luister naar echte ervaringen van mensen, niet alleen naar abstracte theorieën. Door te erkennen wat mensen daadwerkelijk meemaken, kan beleid en zorg menselijker worden.
Wat kun je zelf doen?
Er zijn een aantal simpele stappen die je zelf kunt nemen om beter met de druk van maakbaarheid om te gaan:
- Wees eerlijk tegen jezelf: erken dat niet alles maakbaar is en dat tegenslagen normaal zijn.
- Praat erover: deel je gevoelens met vrienden, familie of een professional.
- Zorg voor jezelf: plan rustmomenten, beweeg regelmatig en let op je mentale gezondheid.
- Verwacht niet perfectie: probeer kleine stappen vooruit te zetten in plaats van alles tegelijk te willen controleren.
- Vraag hulp wanneer nodig: praat met een vriend, familielid of een professional om steun en advies te krijgen.
Bij Psycholoog.nl kun je terecht bij professionals die luisteren, adviseren en helpen omgaan met stress, verlies of burn-out. Zo hoef je niet alles alleen te dragen en leer je beter omgaan met de ups en downs van het leven. Neem vrijblijvend contact op via 085 273 3339 of plan online een gratis intake gesprek in.
Lees hier het onderzoek
