Als gevolg van gewapend conflict en oorlog wordt een groot aantal mensen wereldwijd blootgesteld aan traumatische gebeurtenissen. Volgens een rapport van Save the Children leven 468 miljoen jonge mensen in een ‘conflict zone’. Gebeurtenissen die plaatsvinden tijdens een oorlog zijn schadelijk voor het mentale welzijn en ontwikkeling van kinderen, jongeren en volwassenen. 

Wat is oorlogstrauma?

Bij oorlogstrauma gaat het over de psychologische en emotionele gevolgen van (herhaalde) blootstelling aan geweld, levensbedreigende situaties en andere traumatische gebeurtenissen tijdens oorlog of gewapende conflicten. Kinderen en jongeren die opgroeien in oorlogsgebieden hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van mentale stoornissen zoals post-traumatische stress stoornis, depressie en angststoornissen. Deze traumatische gebeurtenissen kunnen onder andere zijn:

  • Het meemaken van direct geweld: Het zien of ervaren van geweld, zoals bombardementen, schietpartijen en gevechten.
  • Het verlies van dierbaren: Het verliezen van familieleden en vrienden.
  • Levensbedreigende situaties: Burgers kunnen worden blootgesteld worden aan situaties waarin hun leven constant in gevaar is.
  • Het verliezen van dierbare plekken: de plekken die ooit zo erg als thuis voelden, kunnen opeens worden verwoest. Soms kan je ook noodgedwongen je thuis moeten verlaten en alles achterlaten.

Wat zijn symptomen van oorlogstrauma?

  • Herbelevingen: Flashbacks, nachtmerries, ongewenste gedachten over de traumatische gebeurtenissen.
  • Vermijdingsgedrag: Het actief vermijden van situaties, mensen of plaatsen die herinneren aan de traumatische ervaringen.
  • Verhoogde prikkelbaarheid: Dit kan zich uiten in snel uitbarsten in woede, slaapproblemen, gespannen zijn en problemen met concentratie.
  • Negatieve verandering in stemming en gedachten: Depressie, angst, schuldgevoelens, isolatie en negatieve gedachten over zichzelf en anderen.

Wat kunnen bepaalde beschermfactoren zijn?

Van de 468 miljoen jonge mensen die opgroeien in een conflict zone ontwikkeld niet iedereen een trauma, posttraumatische stress stoornis of andere mentale problemen. Bepaalde beschermfactoren kunnen de mentale gezondheid van mensen in moeilijke omstandigheden beschermen. 

  • Sociale ondersteuning: Volgens het stress-buffering-model beschermt sociale ondersteuning individuen tegen stressvolle gebeurtenissen door hen te ondersteunen in het verwerken van een traumatische gebeurtenis. In een onderzoek tijdens een periode van raketaanvallen rond de Gazastrook kwam naar voren dat sociale ondersteuning als een buffer werkte. De jongeren die hoog scoorden op sociale ondersteuning hadden lagere scores op depressieve symptomen bij de tweede meting dan jongeren die laag scoorden op sociale ondersteuning.
  • Vertrouwen in de toekomst: Traumatische gebeurtenissen ervaren zoals in de oorlog kan iemand zijn zelfwaarde, vertrouwen in anderen en hoop in de toekomst aantasten. Het behouden van doelen en hoop in de toekomst kan veerkracht vergroten.
  • Zingeving: Voor sommige mensen kan het geloof of spirituele overtuigingen een bron van kracht en troost zijn.

Bij psycholoog.nl bieden we geen behandelingen voor trauma. We willen natuurlijk wel met je meedenken. Plan een gratis adviesgesprek of neem direct contact met ons op en ons aanmeldteam bespreekt met jou de mogelijkheden. 

Meer blogs lezen? Ga terug naar het overzicht  

Bronnen:

Henrich, C. C., & Shahar, G. (2008). Social Support Buffers the Effects of Terrorism on Adolescent Depression: Findings From Sderot, Israel. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry47(9), 1073–1076. https://doi.org/10.1097/chi.0b013e31817eed08

Wil je meer weten? Lees meer over dit onderwerp in onze artikelen

Wat doet trauma met je brein?

(21-2-2024)

Trauma beïnvloed iedereen verschillend. Lees in deze blog wat trauma kan doen met je brein! Lees verder

De rol die vermijding speelt bij verschillende psychische problemen

(8-2-2024)

Het vermijden van bepaalde situaties of mensen komt voor bij verschillende psychische problemen. Lees er meer over in deze blog! Lees verder

Schrijf het van je af! Schrijftherapie als therapeutische verwerking

(18-1-2024)

Door je gedachten op papier te zetten creëer je meer overzicht en vallen puzzelstukjes op hun plaats. Lees hier meer over schrijftherapie! Lees verder

Hoe word jij beïnvloed door jouw gezinsdynamiek?

(12-1-2024)

De dynamiek die binnen een familie of gezin speelt kan van grote invloed zijn op de mentale gesteldheid van een individu. Zodra er problemen spelen tussen famil… Lees verder