Iedereen liegt weleens. Je zegt dat je hoofdpijn hebt, omdat je geen zin hebt in die sociale afspraak. Je vertelt dat het verkeer tegenzat wanneer je een kwartier te laat op werk aankomt, terwijl je je eigenlijk verslapen had. Wanneer is het een leugentje om bestwil en wanneer neigt het meer naar (pathologisch) lieggedrag? Lees er meer over in deze blog.
Wat is pathologisch liegen?
Wanneer leugens frequent worden en plaatsvinden zonder duidelijke reden, dan hebben we het over pathologisch liegen. Pathologisch liegen wordt vaak omschreven als het chronische gedrag van dwangmatig liegen. Het gebeurt vaak automatisch en zonder duidelijke reden. Het is ook niet altijd makkelijk om een pathologische leugenaar te identificeren. De leugens hoeven niet altijd over de top te zijn en kunnen ook vaak geloofwaardig overkomen. Kenmerken kunnen bijvoorbeeld zijn:
- De leugens gaan over verschillende onderwerpen
- Het kan gaan over kleine en onbelangrijke zaken, hebben vaak geen toegevoegde waarde
- Moeite hebben om de waarheid en leugens uit elkaar te houden
- Er kan sprake zijn van een schuldgevoel, maar de leugens gaan door
Wat zijn de oorzaken van pathologisch liegen?
Pathologisch liegen is meestal geen kwestie van kwade intenties, maar vaker een copingmechanisme: een manier om met onderliggende gevoelens om te gaan. Er liggen soms diepere oorzaken aan ten grondslag, bijvoorbeeld:
- Lage eigenwaarde. Mensen die zichzelf onzeker voelen, kunnen soms liegen om zichzelf succesvoller of interessanter voor te doen.
- Angst voor afwijzing. Liegen kan soms ook dienen als (zogenaamde) bescherming tegen kritiek of verlating.
- Traumatische gebeurtenissen.
- Sommige psychische stoornissen worden geassocieerd met pathologisch liegen, waaronder:
- Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD), waarbij iemand kan liegen om afwijzing of verlating te voorkomen.
- Factitious disorder of Munchausen syndroom (by proxy), waarbij iemand liegt ziek te zijn of iemand anders ziek is terwijl dit niet het geval is.
- Narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD), waarbij iemand herhalend kan liegen om een vertekend beeld van zichzelf te presenteren.
Wat kan je doen als iemand in je omgeving veel liegt?
Als je merkt of denkt dat iemand in jouw omgeving vaak leugens vertelt, dan is dat niet altijd makkelijk. Daarom een paar tips:
- Wees je er bewust van dat iemand zijn of haar belevingswereld anders kan zijn en het liegen daarom kan ontkennen.
- Stel gezonde grenzen. Ga niet mee in de leugens. Je kunt aangeven dat je op deze manier niet verder in het gesprek wil of je kan kritische vragen te stellen over bepaalde leugens.
- Probeer in je eigen gevoel van realiteit te blijven. De leugens kunnen oprecht en geloofwaardig overkomen, waardoor je kan twijfelen aan je eigen waarheid.
- Raad iemand aan om hulp te zoeken. Pathologisch liegen is vaak onderdeel van een onderliggend probleem en het zoeken van hulp kan voor iemand helpend zijn.
Wat kun je zelf doen als je vaker liegt?
- Word je bewust van de leugens die je vertelt. Probeer bij te houden in welke situaties het lieggedrag vooral voorkomt en wat je voelt voordat je een leugen vertelt.
- Oefen met eerlijkheid. Begin klein met eerlijk zijn: geef eerlijk antwoord op simpele vragen en corrigeer een leugentje achteraf.
- Wees open naar iemand die je vertrouwt. Vertel diegene dat je moeite hebt met eerlijk zijn en dat je eraan wilt werken.
- Zoek professionele hulp. Als het liegen een hardnekkig patroon is, dan kan professionele hulp uitkomst bieden.
Herken jij jezelf in het beeld van (pathologisch) liegen en wil je hierover in gesprek? Plan een gratis adviesgesprek of neem direct contact met ons aanmeldteam op om de mogelijkheden te bespreken.
Meer blogs lezen? Ga terug naar het overzicht.
