Zelfvertrouwen wordt vaak gezien als de sleutel tot succes en geluk. We horen het overal: “Geloof in jezelf!” Maar onderzoek toont aan dat zelfcompassie, vriendelijk en begripvol naar jezelf zijn, vooral bij tegenslag, op de lange termijn vaak effectiever is dan het constant opkrikken van je zelfvertrouwen.
Zelfvertrouwen vs. zelfcompassie
-
Zelfvertrouwen gaat over hoe positief je over jezelf denkt: je capaciteiten, prestaties en waarde. Het kan je motiveren, maar het is vaak afhankelijk van succes en vergelijking met anderen.
-
Zelfcompassie, zoals beschreven door psycholoog Kristin Neff, draait om jezelf behandelen zoals je een goede vriend zou behandelen: met begrip, steun en zonder harde zelfkritiek.
Het verschil? Zelfvertrouwen kan wankelen als je faalt, zelfcompassie blijft ook staan in moeilijke tijden.
De valkuilen van alleen zelfvertrouwen boosten
Het streven naar hoog zelfvertrouwen kan onbedoeld leiden tot:
-
Perfectionisme: omdat fouten je zelfbeeld bedreigen.
-
Competitief vergelijken: jezelf steeds meten aan anderen.
-
Kwetsbaarheid voor tegenslagen: een mislukking kan je hele zelfbeeld laten instorten.
Waarom zelfcompassie duurzamer werkt
Zelfcompassie biedt een stabiele basis, omdat het niet afhangt van winnen of presteren. Onderzoek laat zien dat mensen met hoge zelfcompassie:
-
Beter omgaan met falen en afwijzing.
-
Minder last hebben van angst en depressie.
-
Meer intrinsieke motivatie behouden (werken vanuit interesse, niet angst).
Zelfcompassie betekent niet dat je passief wordt of geen ambitie hebt. Het betekent dat je jezelf niet afstraft bij fouten, maar ervan leert zonder jezelf als persoon af te wijzen.
Hoe train je zelfcompassie?
-
Herken je innerlijke criticus. Merk op hoe streng je soms tegen jezelf praat.
-
Herformuleer je zelfspraak. Vraag: “Wat zou ik tegen een vriend zeggen in deze situatie?”
-
Normaliseer imperfectie. Herinner jezelf eraan dat fouten maken deel is van het mens-zijn.
-
Oefen mindfulness. Blijf bij het moment zonder te overdrijven of weg te drukken wat je voelt.
De synergie met zelfvertrouwen
Zelfvertrouwen is niet slecht – het kan je helpen uitdagingen aan te gaan. Maar zonder zelfcompassie kan het fragiel zijn. Zie zelfcompassie als het fundament: het vangt je op als je zelfvertrouwen wankelt, zodat je kunt doorgaan zonder jezelf te breken.
In het kort
Zelfvertrouwen zegt “Ik kan dit”, zelfcompassie zegt “Het is oké, ook als het niet lukt.” En juist die tweede stem blijkt op de lange termijn een krachtiger bondgenoot voor je mentale veerkracht.
Ben jij op zoek naar psychologische hulp en wil je aan de slag met specifieke thema’s? Dan kun je vrijblijvend contact met ons opnemen. Dit kan door middel van het inplannen van een adviesgesprek of door direct contact op te nemen met ons.
Meer blogs lezen? Ga dan terug naar het overzicht.
