Praten over je mentale gezondheid is niet altijd eenvoudig, maar het kan een belangrijke stap zijn in het verbeteren van je welzijn. Veel mensen ervaren drempels zoals schaamte of weten niet weten hoe te beginnen. Het ministerie van Volksgezondheid, welzijn en sport benadrukt dat praten over mentale gezondheid belangrijk is en dat het kan helpen als je niet lekker in je vel zit. In deze blog nemen we je stap voor stap mee bij hoe je zo’n gesprek kunt voorbereiden en voeren.
Stap 1: herken je drempels
Voordat je het gesprek aangaat, is het belangrijk te begrijpen welke innerlijke obstakels je ervaart. Veel voorkomende drempels zijn:
- Ik voel schaamte.
- Ik ben bang dat mensen me een aansteller vinden.
- Ik wil anderen niet lastigvallen.
- Ik denk dat niemand zit te wachten op mijn problemen.
- Ik weet niet hoe ik moet beginnen.
- Ik vind het eng om me kwetsbaar op te stellen.
Schrijf deze gedachten op. Bijvoorbeeld: “Ik voel schaamte omdat ik denk dat ik niet sterk genoeg ben.” Door ze concreet te maken, kun je ze later relativeren en aanpakken.
Probeer eerlijk te noteren wat de gedachten zijn achter je angst. Is het een eerdere ervaring? Een verwachting van anderen? Of juist een harde innerlijke criticus die zegt dat je dit “zelf moet kunnen oplossen”?
Stap 2: Wat levert het je op om te praten?
Denk na over wat er kan gebeuren als je over je mentale gezondheid praat:
- Opluchting nadat je hebt gedeeld wat er speelt
- Meer begrip van de ander
- Kans op steun of hulp
- Relaties die verdiepen omdat je eerlijk bent
Onderzoek laat zien dat contact en open gesprekken over gevoelens een enorme opluchting kunnen zijn en gevoelens van stress en eenzaamheid kunnen verminderen.
Je hoeft geen grote verwachtingen van de ander te hebben. Het doel is niet altijd dat de ander precies weet wat te doen, maar dat je jezelf gehoord voelt en rustiger wordt in je eigen proces.
Stap 3: Schrijf op wat je wil zeggen
Het schrijven van een brief of notitie voordat je het gesprek aangaat kan enorm helpen. Dit kun je gebruiken als leidraad tijdens het gesprek of om emoties te ordenen.
Tips bij het schrijven:
- Neem je tijd en wees eerlijk.
- Beschrijf wat je voelt zonder oordeel.
- Schrijf ook op wat je hoopt te bereiken met het gesprek.
Het doel is niet om een perfect verhaal te maken, maar om je gedachten op een rij te zetten zodat je rustiger het gesprek in gaat. Denk aan vragen zoals:
- Wat wil ik vertellen of bereiken?
- Welke gevoelens ervaar ik hierbij?
- Wat verwacht ik van de ander?
Stap 4: Kies een goed moment en een veilige omgeving
Een gesprek gaat beter als je de juiste setting kiest. Denk aan een rustige plek waar je niet gestoord wordt. Het kan ook fijn zijn om in beweging te zijn tijdens het praten, dan kan je bijvoorbeeld samen een stukje wandelen. Ga vooraf na wat jij fijn vindt.
Je kunt iemand vragen of die even tijd voor je vrijmaakt, zodat je je verhaal niet snel hoeft te doen.
Stap 5: Het gesprek
Het gesprek voeren over hoe het écht met je gaat kan spannend zijn. Zeker wanneer je je mentaal niet goed voelt, kan het lastig zijn om de juiste woorden te vinden
Gebruik je notities als startpunt
Heb je vooraf iets opgeschreven? Dan hoef je het gesprek niet ‘uit je hoofd’ te doen. Je kunt:
De notitie of brief voorlezen
De ander vragen of die het wil lezen
Een paar zinnen eruit halen en daarmee beginnen
Dit is vaak een fijn startpunt, omdat je niet meteen hoeft te improviseren. De ander kan daarna vragen stellen, waardoor het gesprek vanzelf op gang komt.
Zinnen die kunnen helpen:
- “Ik heb iets opgeschreven omdat ik het lastig vind om dit hardop te zeggen.”
- “Wil je luisteren terwijl ik dit voorlees?”
Begin klein
Je hoeft niet meteen je hele verhaal te delen. Soms is één zin genoeg om het gesprek te openen, zoals:
- “Ik merk dat het mentaal al een tijd niet goed met me gaat.”
- “Ik loop vast en weet niet goed hoe ik dit moet uitleggen.”
Van daaruit kun je samen verder kijken.
Geef aan wat je wel (en niet) nodig hebt
Je hoeft geen grote verwachtingen te hebben van de ander. Soms is luisteren al genoeg. Je kunt dit expliciet maken, bijvoorbeeld:
- “Je hoeft het niet op te lossen, ik wil het vooral delen.”
- “Het helpt me als je gewoon luistert.”
Dit voorkomt misverstanden en haalt druk van het gesprek af.
Het aangaan van dit gesprek is een vorm van zelfzorg. Zelfs als het gesprek anders loopt dan je hoopte, heb je je gevoelens serieus genomen. Dat kan op zichzelf al opluchten en ruimte geven.
Bij Psycholoog.nl kunnen we je helpen als je last hebt van mentale klachten. Neem contact op door middel van het inplannen van een gratis adviesgesprek of door ons direct te bellen via 085 273 3339.
