In de herfst van 2025 ontving vrijwel elk Nederlands huishouden een klein informatieboekje in de brievenbus: Bereid je voor op een noodsituatie. Het doel is om inwoners bewust te maken van wat ze kunnen doen als de stroom, het water of internet langere tijd uitvalt of als er een andere crisis plaatsvindt. De overheid benadrukt dat het niet bedoeld is om paniek te zaaien, maar toch raakt deze campagne een gevoelige snaar bij velen. De combinatie van internationale conflicten, constante nieuwsberichten en oproepen om jezelf voor te bereiden kan bij sommige mensen angst of onrust versterken.
Oorlogsdreiging en nieuws
De oorlog in Oekraïne en de actuele conflicten in het Midden-Oosten zijn al jaren in het nieuws. Die berichtgeving beïnvloedt hoe mensen in Nederland de wereld en hun eigen veiligheid zien. Volgens recente onderzoeken is 46% van de Nederlanders bang voor een oorlog. Het dagelijks nieuws, sociale media en gesprekken in de maatschappij versterken gevoelens dat de wereld onzekerder is dan vroeger. De angst voor oorlog kan meerder gevolgen hebben op je mentale gezondheid. Angst is op zichzelf een normale reactie, maar als het langdurig aanwezig is, merk je dat vaak aan verschillende signalen.
Slaapproblemen
Mensen die zich onveilig voelen, slapen vaak minder diep of worden ’s nachts wakker met een gespannen gevoel. Je lichaam blijft als het ware “aan” staan, omdat het steeds alert is.
Piekeren
Je gedachten kunnen blijven cirkelen rond rampscenario’s of beelden die je hebt gezien. Dat piekeren houdt de angst in stand en maakt het lastiger om te ontspannen.
Machteloosheid
Veel mensen ervaren dat het nieuws hun overspoelt. Het gevoel dat je niets kunt doen, kan zorgen voor somberheid of een vertekend beeld van de werkelijkheid.
Lichamelijke spanning
Je spieren staan strak, je ademhaling versnelt en je lichaam reageert alsof er daadwerkelijk gevaar dreigt. Dit kan leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid en prikkelbaarheid.
Deze reacties zijn begrijpelijk, maar het is belangrijk om te erkennen wat er gebeurt en op tijd steun te zoeken als de angst je dagelijks leven gaat beheersen.
Praktische voorbereiding
In het informatieboekje Bereid je voor op een noodsituatie benadrukt de overheid dat voorbereiden niet bedoeld is om paniek te veroorzaken, maar juist om mensen meer grip te geven. Een noodpakket samenstellen of een plan maken kan helpen om onrust te verminderen. Het is een manier om tegen jezelf te zeggen: ik kan iets doen. Dat gevoel van regie verzacht de angst en maakt het makkelijker om je aandacht weer op het dagelijks leven te richten.
Een noodpakket is geen teken van doemdenken, maar van gezond realisme. Je hoopt het nooit nodig te hebben, maar het idee dat je de eerste (drie) dagen van een crisis kunt overbruggen geeft rust.
Hieronder een eenvoudig overzicht van wat er in een basis-noodpakket hoort:
- Flessen water: 3 liter water per persoon per dag
- Eten dat lang houdbaar is: noten, groenten in blik en gedroogd fruit. Op Moet ik een noodpakket met eten en drinken in huis hebben? | Voedingscentrum staat een voorbeeldlijst van producten die je in huis kan halen.
- Zaklamp met extra batterijen en kaarsen
- EHBO-doos
- Dekens om warm te blijven
- Contant geld: €70 euro per volwassene en €30 per kind
- Gereedschap: hamer, zaag, kniptang
- Desinfecterende gel, wc-papier, natte doekjes, maandverband, tandpasta
- Kopieën van identiteitsbewijzen en lijstje met belangrijke telefoonnummers
Ga in gesprek
Praten over angst en onzekerheid kan enorm helpen. Door erkenning te geven aan wat iemand voelt, zonder direct te bagatelliseren of te overdrijven, creëer je ruimte voor reflectie. Het informatieboekje kan bovendien een opening bieden voor gesprekken binnen gezinnen en gemeenschappen over wat voorbereiding inhoudt en waarom het goed is om het samen te doen.
Voor jongeren is het bijvoorbeeld waardevol om op school en thuis open te praten over wat ze zien en voelen, in plaats van hen alleen te beschermen tegen beelden. Dit helpt bij het plaatsen van informatie en het ontwikkelen van copingvaardigheden.
Het is normaal om je zorgen te maken, maar als die angst steeds sterker wordt of je belemmert in werk, school of relaties, is het belangrijk om er niet alleen mee te blijven rondlopen. Neem contact op met een psycholoog, want samen kun je onderzoeken wat je gevoelens veroorzaakt en manieren vinden om je angst hanteerbaar te maken, zodat je weer rust en controle ervaart in je dagelijks leven. Neem contact op door middel van het inplannen van een gratis adviesgesprek of door ons direct te bellen via 085 273 3339.
Bronnen:
Onrust in de wereld: hoe ga je ermee om? - Mentaal Vitaal
UNICEF: 7 op de tien jongeren is bang voor oorlog in Nederland | UNICEF
Angst en stress door de oorlogsdreiging? Zo ga je ermee om | Gezond Leven
