Burn-out is een steeds meer voorkomend probleem in onze samenleving. We zeggen als snel: ‘ik heb een burn-out', terwijl we bedoelen dat we moe of druk zijn. Tegelijkertijd zijn er veel mensen denken dat het ‘gewoon stress’ is, terwijl het eindelijk een beginnende burn-out is. Maar wat is nou de waarheid?
In het kort: wat is een burn-out?
Het woord zegt het al, burn-out is het gevoel van opgebrand zijn. Het is een totale uitputtingstoestand van lichaam en geest. Er is dan langer dan 6 maanden sprake van overspannenheid, oververmoeidheid en een opgebrand gevoel. Het is dan niet meer mogelijk om stress en prikkels op een goede manier te verwerken. Andere klachten die kunnen ontstaan zijn: duizeligheid, piekeren, slapeloosheid, overprikkeld zijn, concentratieproblemen, lichamelijke klachten of lusteloosheid.
1. Fabel: Burn-out is een officiële DSM-5 diagnose
Burn-out wordt niet erkend als officiële diagnose in de DSM-5. Dit komt omdat er nog geen eenduidige criteria zijn opgesteld en er is nog te weinig onderzoek gedaan naar de klachten. Wel is burn-out in 2019 opgenomen in de ICD-11 als syndroom van chronische werkstress. Het wordt dus wel erkend als probleem, maar niet als psychische aandoening.
Daarnaast is er veel overlap tussen burn-out en andere psychische stoornissen zoals angstklachten, depressie en overspannenheid. 60-90% van de mensen met burn-out klachten voldoet ook aan de criteria voor een depressieve stoornis. Burn-out klachten kunnen ook overlappen met somatisch-symptoomstoornissen of met klachten die horen bij de overgang.
2. Fabel: Een burn-out wordt alleen veroorzaakt door werkstress
Het kan zijn dat overbelasting op werk een trigger is, maar het is zelden de enige oorzaak. Een burn-out ontstaat meestal door een combinatie van factoren. Zo kan werk een rol spelen, maar kunnen persoonlijkheidskenmerken als perfectionisme en moeite hebben met het stellen van grenzen ook invloed hebben op het ontwikkelen van een burn-out. Daarnaast kunnen situaties uit het privéleven zoals relatieproblemen of mantelzorgtaken zorgen voor overspanning. Ook het gebrek aan autonomie of waardering thuis of op werk kan invloed hebben. Een burn-out gaat dus niet over stress op het werk, maar over een disbalans tussen belasting versus rust op alle levensgebieden.
3. Fabel: Burn-out komt alleen voor bij mensen tussen de 40-50
Als je aan het studeren bent of bent begonnen met werken, kun je denken dat het niet mogelijk is om een burn-out te ontwikkelen. Dit is echter niet waar. Een burn-out kan ook ontstaan als je nog jong bent.
De overgang van de middelbare school naar het studentenleven of van het studentenleven naar het werkende leven kan zwaar zijn. Er wordt meer zelfstandigheid gevraagd en je krijgt meer verantwoordelijkheden. Daarnaast leven we in een samenleving waarin jongeren de druk voelen om te presteren. Het is belangrijk om carrière te maken, te sporten en een sociaal leven op te bouwen. Dit kan zorgen voor stress en uiteindelijk een burn-out.
4. Fabel: als je een burn-out krijgt, ben je zwak
Wanneer je burn-out klachten ervaart, kan je wellicht aan jezelf gaan twijfelen. Je kan jezelf afvragen of er iets mis is met je en of je wel competent genoeg bent. Dit is een onterechte gedachte.
Iedereen kan namelijk een burn-out krijgen. Mensen die hard werken en doorzetten lopen juist een hoger risico om een burn-out te ontwikkelen. Deze mensen hebben vaker een hoger verantwoordelijksgevoel en vinden het moeilijk om hulp te vragen. Hierdoor gaan ze vaker over hun grenzen heen, waardoor ze uiteindelijk instorten. Een burn-out is dus geen teken van zwakte, maar van te lang doorgaan zonder herstel.
Een burn-out mag dan wel geen officiële DSM-diagnose zijn, het is een serieus probleem op de werkvloer en daarbuiten. Gelukkig is een burn-out te verhelpen. Bij Psycholoog.nl kunnen we helpen om de balans tussen belasting en rust terug te vinden. Dit kunnen we voor individueel doen, maar ook op bedrijfsniveau.
Bij Psycholoog.nl kunnen we je helpen als je last hebt van mentale klachten. Neem contact op door middel van het inplannen van een gratis adviesgesprek of door ons direct te bellen via 085 273 3339.
