Wat is faalangst in het kort?

Faalangst is een enorme angst om te falen.  

Te onderscheiden zijn drie typen faalangst: 

  • Sociale faalangst; 
  • Cognitieve faalangst; 
  • Motorische faalangst. 

Cognitieve gedragstherapie blijft vaak effectief voor het overwinnen of het verminderen van de faalangst.

Wat is faalangst?

Faalangst zegt eigenlijk al een beetje wat het is, namelijk de angst om te falen. Denk bijvoorbeeld aan een moment dat je moest presteren, zoals een belangrijke toets, op dat moment kun je veel angst voelen om te falen. Deze angst wordt veroorzaakt doordat je goed wilt presteren maar dat je aan jezelf twijfelt of dat wel gaat lukken. In bepaalde mate is faalangst functioneel, het kan je namelijk motivatie geven om je goed voor te bereiden voor bijvoorbeeld zo'n belangrijke toets. Soms wordt deze faalangst echter te veel waardoor je bijvoorbeeld gaat vermijden of bevriest. Sommigen beginnen te hyperventileren door de angst. Vaak gaat dit ten koste van je prestatie. De faalangst zorgt ervoor dat je tegen deze prestatiemomenten op gaat kijken en er bijvoorbeeld enorm over gaat piekeren. Bovendien zorgt het meestal voor minder zelfvertrouwen. Soms ervaren mensen zoveel zenuwen en stress voor een prestatiemoment dat ze er slechter door gaan slapen.   

Er zijn veel mensen die last hebben van faalangst. Faalangst komt ook vaak voor bij mensen die last hebben van een sociale angststoornis of een gegeneraliseerde angststoornis. Bepaalde gedachten zoals ‘ik doe het toch niet goed’ zijn dan veel voorkomend.  

Faalangst is te onderscheiden in drie typen faalangst: 

  1. Sociale faalangst: je bent bang voor de kritiek die anderen die je kunnen geven, zoals tijdens een presentatie.
  2. Cognitieve faalangst: je bent bang dat dat je niet genoeg kennis hebt voor bijvoorbeeld een belangrijk examen.
  3. Motorische faalangst: je bent bang dat je niet de fysieke prestatie kunt leveren die je wilt leveren, zoals tijdens het sporten.  

Wat zijn symptomen van faalangst?

Op de momenten dat je faalangst hebt kun je onderstaande symptomen ervaren: 

  • Trillen; 
  • Blozen; 
  • Hartkloppingen of versnelde hartslag; 
  • Zweten; 
  • Hoofdpijn; 
  • Slapeloosheid; 
  • Hyperventilatie; 
  • Vermijdingsgedrag; 
  • Perfectionisme; 
  • Piekeren; 
  • Negatief zelfbeeld.  

Hoe vaak komt faalangst voor?

Faalangst komt in bijna alle leeftijdsgroepen voor. Hoeveel het daadwerkelijk voor komt is echter onduidelijk.  

Hoe wordt faalangst behandeld?

Cognitieve gedragstherapie kan helpen bij het overwinnen of verminderen van faalangst. Hierbij worden niet-functionele gedachten uitgedaagd en vervangen door meer realistische, alternatieve gedachten. Bovendien wordt er gefocust op eventueel vermijdingsgedrag. Vaak wordt cognitieve gedragstherapie ook ingezet bij faalangst trainingen.