Angstklachten komen in veel vormen voor. Soms wordt angstklachten verergerd door lichamelijke sensaties, zoals bijvoorbeeld hartkloppingen. Deze klachten kunnen de angst verergeren. Door interoceptieve exposure toe te passen kunnen angstklachten veroorzaakt door lichamelijke sensaties verminderen.  

Wat is interoceptieve exposure?  

Interoceptieve exposure is een onderdeel van cognitieve gedragstherapie (CGT). Het wordt voornamelijk gebruikt bij angstklachten. Tijdens deze therapievorm wordt iemand geleidelijk blootgesteld aan lichamelijke sensaties die angst opwekken. Denk hierbij aan hartkloppingen, misselijkheid of kortademigheid.  

Iemand wordt in therapie aangemoedigd om situaties of sensaties die angst opwekken, te simuleren. Door dit herhaaldelijk te doen, leert iemand dat de sensaties niet schadelijk zijn en dat ze meer controle hebben over hun angsten 

Het doel van interoceptieve exposure is om angst in verband met lichamelijke klachten te verminderen. Het helpt daarnaast ook tegen algehele angst- en paniekklachten. De therapievorm is vaak een onderdeel van een bredere behandeling voor angst of paniek. Wil je meer lezen over cognitieve gedragstherapie? Klik dan hier. 

Bij welke klachten kan interoceptieve exposure worden gebruikt?  

Interoceptieve exposure wordt gebruikt bij het behandelen van verschillende angstklachten. Belangrijk is dat lichamelijke sensaties hier een rol spelen. Enkele klachten die behandelend kunnen worden met deze therapie zijn:  

  • Hypochondrie: mensen met hypochondrie zijn erg bezorgd over hun gezondheid en denken vaak dat normale lichamelijke sensaties ernstige ziektes zijn. Interoceptieve exposure kan helpen om normale sensaties te onderscheiden van ernstige ziektes.  
  • Obsessieve-compulsieve stoornis: soms gaan deze compulsies over lichamelijke sensaties, zoals angst voor ziekte of besmetting. De therapie kan helpen om deze angst te verminderen door blootstelling.  
  • Paniekstoornis: mensen met een paniekstoornis ervaren vaak paniekaanvallen die geassocieerd zijn met lichamelijke sensaties zoals duizeligheid, kortademigheid of hartkloppingen. Therapie kan helpen om de angst voor deze sensaties te verminderen.  
  • Sociale angststoornis: mensen met deze stoornis kunnen zweten of trillen tijdens sociale situaties. Interoceptieve exposure kan helpen om de angst te verminderen door te leren met deze sensaties om te gaan. 

Hoe ziet een interoceptieve oefening eruit?  

Deze therapievorm is onderdeel van cognitieve gedragstherapie. Hieronder wordt een voorbeeld gegeven van hoe deze oefening er in de praktijk uit kan zien:  

  • Stap 1, identificeer het gevoel: samen met de therapeut onderzoek je welke gevoelens angst opwekken. 
  • Stap 2, simuleer de sensatie: er wordt gevraagd om de vervelende sensatie op te wekken. Je kunt bijvoorbeeld een aantal keer op en neer springen om je hartslag te verhogen.  
  • Stap 3, observeren en evalueren: er wordt gevraagd de situatie te observeren, zonder te vermijden of te vluchten. Ook kan worden gevraagd om de intensiteit van de sensatie te omschrijven.  
  • Stap 4, omgaan met de angstreactie: de persoon moet in de situatie blijven, ondanks dat het angst oproept. Er worden coping strategieën aangeleerd om op een effectieve manier met de angst om te gaan.  
  • Stap 5, herhalen en moeilijkheid verhogen: hoe vaker de oefening wordt herhaald, hoe makkelijker het wordt. De intensiteit en de duur kunnen worden vergroot om meer uitdaging te bieden.  

Als deze stappen over een langere periode worden gevolgd, kunnen de angstklachten afnemen. Angstklachten kunnen verschillende vormen aannemen en in verschillende mate van intensiteit voorkomen. Wanneer je angstklachten je dagelijks leven voor een lange tijd belemmeren, kan het goed zijn om de hulp van een psycholoog te vragen. Lees hier wat Psycholoog.nl voor jou kan betekenen. Neem vrijblijvend contact op met ons aanmeldteam of plan een gratis adviesgesprek in.  

Meer blogs lezen? Ga terug naar het overzicht.

 

Wil je meer weten? Lees meer over dit onderwerp in onze artikelen

Vijf lichaamsgerichte oefeningen om spanning los te laten

(8-1-2026)

De meest bekende manier om angsten of stress te verminderen is praten, maar lichaamsgerichte oefeningen zijn ook effectief in het afnemen van stress. Lees verder

January Blues: waarom januari mentaal zwaar kan zijn

(7-1-2026)

Inzicht in oorzaken, risicofactoren en praktische strategieën om somberheid van de "January Blues" te verminderen. Lees verder

Mindfulness therapie vs. Meditatie: wat is het verschil?

(2-1-2026)

Wat is het verschil tussen mindfulness en meditatie en welke is het meest geschikt voor jou? Lees verder

Uit het nieuws: Misinformatie over mentale gezondheid op TikTok

(31-12-2025)

Snelle tips en zelfdiagnoses gaan viraal, maar misinformatie op TikTok brengt risico’s met zich mee voor wie op zoek is naar echte hulp Lees verder