De overgang van oud naar nieuw inspireert velen om doelen te stellen en veranderingen in gang te zetten. Maar hoe nuttig zijn goede voornemens nu echt? In deze blog duiken we dieper in de wetenschap achter goede voornemens en bieden we tips om voornemens te stellen waar je daadwerkelijk wat aan kan hebben.
Waarom goede voornemens werken (of niet)
De jaarwisseling voelt als een natuurlijke reset, wat psychologen het "fresh start effect" noemen. Uit onderzoek blijkt dat mensen meer gemotiveerd zijn om met nieuwe gewoontes te starten op symbolische momenten, zoals nieuwjaar of een verjaardag. Deze tijdmarkeringen vergroten ons gevoel van mogelijkheden en motivatie.
Hoewel goede voornemens vaak met de beste intenties worden gemaakt, sneuvelt 80% al tegen februari. Waarom? Een veelvoorkomende reden is dat de doelen te groot, te vaag of te ambitieus zijn. Mensen raken overweldigd door de omvang van hun voornemens en weten vaak niet waar te beginnen. Daarnaast ontbreekt het vaak aan een duidelijk plan om de doelen te bereiken, wat kan leiden tot uitstelgedrag of opgeven bij de eerste tegenslag. Door een doel op te delen in kleinere, beheersbare stappen en duidelijke deadlines te stellen, wordt het gemakkelijker om vooruitgang te boeken en gemotiveerd te blijven.
Wat zegt de wetenschap over effectieve voornemens?
- Doelen zijn effectiever wanneer ze specifiek en uitdagend maar haalbaar zijn. Een doel als "meer sporten" is te vaag, terwijl "drie keer per week 30 minuten hardlopen" concreet en meetbaar is.
- Uit onderzoek blijkt dat het delen van je doelen met anderen je kans op succes vergroot. Sociale steun motiveert, en het gevoel van verantwoordelijkheid kan helpen om vol te houden.
- Het brein reageert positief op kleine successen. Dagelijkse vooruitgang, hoe klein ook, zorgt voor meer motivatie en geluk. Begin met haalbare stappen en bouw daar op voort.
Hoe stel je goede voornemens die standhouden?
Gebruik de SMART-methode:
Formuleer doelen die Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden (SMART) zijn. Bijvoorbeeld: "Ik wil in maart een 5 km-loop kunnen voltooien door drie keer per week te trainen."
Anticipeer op obstakels:
Bedenk vooraf welke uitdagingen je kunt tegenkomen en hoe je daarmee omgaat. Als je bijvoorbeeld weet dat je door drukte kunt stoppen met sporten, plan dan je work-outs in je agenda.
Focus op processen, niet alleen op uitkomsten:
In plaats van alleen te streven naar een specifiek resultaat (bijvoorbeeld 10 kilo afvallen), richt je op het ontwikkelen van een gezonde routine (bijvoorbeeld dagelijks meer groenten eten).
Vier successen:
Het belonen van jezelf voor behaalde stappen, hoe klein ook, helpt om gemotiveerd te blijven. Dit kan een mentale beloning zijn, zoals trots, of een tastbare, zoals een ontspanningsmoment.
Wanneer zijn goede voornemens niet nuttig?
Goede voornemens kunnen averechts werken als ze gebaseerd zijn op onrealistische verwachtingen of als ze uit sociale druk voortkomen in plaats van intrinsieke motivatie. Daarnaast is het belangrijk om mild te blijven voor jezelf als je een doel niet direct haalt. Zelfcompassie helpt om sneller opnieuw te beginnen.
Wil jij werken aan je doelen met begeleiding? Psycholoog.nl biedt ondersteuning om mentale blokkades te overwinnen en persoonlijke groei te stimuleren. Je kunt vrijblijvend contact met ons opnemen. Dit kan door middel van het inplannen van een adviesgesprek of door direct contact op te nemen met ons.
Meer blogs lezen? Ga terug naar het overzicht.
Bronnen:
-
Dai, H., Milkman, K. L., & Riis, J. (2014). The fresh start effect: Temporal landmarks motivate aspirational behavior. Management Science, 60(10), 2563-2582.
-
Locke, E. A., & Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation. American Psychologist, 57(9), 705-717.
-
Harkin, B., Webb, T. L., Chang, B. P., et al. (2016). Does monitoring goal progress promote goal attainment? A meta-analysis. Psychological Bulletin, 142(2), 198-229.
-
Amabile, T., & Kramer, S. (2011). The progress principle: Using small wins to ignite joy, engagement, and creatvity at work. Harvard Business Review Press.
