Obsessies en dwang

Obsessies en dwang

Lees hier meer over obsessies en dwang

Obsessies en dwang

Lees hier meer over obsessies en dwang

Een obsessief compulsieve stoornis is een stoornis waarbij iemand obsessies en compulsies ervaart. Dit wordt ook wel een dwangstoornis genoemd en wordt afgekort als OCD.

Obsessies worden ook wel dwanggedachten genoemd waarbij steeds terugkerende ideeën of voorstellingen op de voorgrond staan. Deze obsessies zijn aanhoudend en opdringerig, waardoor ze meestal als ongewild en vervelend worden ervaren. Voorbeelden hiervan zijn: 

  • “Er gebeurt iets vreselijks met mijn familie wanneer ik het gas niet 25 keer controleer.” 
  • “Als ik niet voortdurend blijf bidden, verlies ik de controle en zal ik iemand pijn doen.” 
  • “Ik ga heel erge fouten maken als ik niet alles precies op de goede plek heb liggen.” 

Daarnaast kunnen mensen ook dwanghandelingen ervaren, ofwel compulsies, waarbij ze bepaalde handelingen of rituelen op een specifieke manier moeten uitvoeren. Een voorbeeld hiervan is constant je handen wassen, of steeds tellen in je hoofd.  

Dwanghandelingen zijn vaak een reactie op de dwanggedachten, zoals in de bovengenoemde voorbeelden. De handelingen dienen om de opdringerige gedachten weer te neutraliseren. De overtuiging is dat de handeling voorkomt dat de gedachte werkelijkheid wordt. De gedachte dat alles vies is en kan leiden tot ziekte kan ervoor zorgen dat iemand constant aan het handen wassen is.  

Meestal zorgt het handelen naar de dwanggedachte, dus het uitvoeren van de dwanghandeling, voor een tijdige opluchting maar het onrustige gevoel blijft nooit lang weg. De dwanggedachten en/of dwanghandelingen zijn vaak terugkerend en aanhoudend.  

Obsessies en dwang kunnen ervoor zorgen dat iemand erg gecontroleerd door het leven gaat waarbij schema's, procedures en details belangrijk zijn. Het leidt vaak tot een aanzienlijke beperking van bewegingsvrijheid en gaat samen met angstgevoelens.  

Meestal ontstaan obsessies en dwang in een periode waarin u veel stress of druk ervaart, bijvoorbeeld bij een traumatische ervaring. Daarnaast hebben mensen met obsessies en dwang vaak een groot verantwoordelijkheidsgevoel en zien zij snel gevaren en risico's, zoals ziekte, brand, inbraak of overlijden.  

Wanneer je merkt dat de klachten die je ervaart jouw dagelijkse leven sterk belemmeren en het je niet lukt om los te komen van obsessieve gedachten of dwanghandelingen, dan kan het verstandig zijn om hierover eens in gesprek te gaan met een psycholoog. Samen met de therapeut kun je op zoek gaan naar handvatten die jou kunnen helpen om de klachten te verminderen of er beter mee leren om te gaan. 

Wanneer je verzekerde zorg krijgt (zorg die valt onder de basisverzekering) is een van de voorwaarden dat er een DSM-stoornis wordt vastgesteld. In de DSM-5 wordt er bij obsessies en dwang gesproken van een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS).  

Voor de classificatie obsessieve-compulsieve stoornis moet je voldoen aan onderstaande criteria: 

Er is sprake van obsessies of compulsies of van beiden. 

Daarnaast geldt het volgende: 

  • De obsessies en compulsies zijn tijdrovend (langer dan een uur per dag) of veroorzaken beperkingen op sociaal of werk gerelateerd gebied of andere belangrijke gebieden van functioneren. 
  • De klachten zijn niet toe te schrijven aan fysiologische effecten van een substantie, zoals medicatie, of een andere medische conditie. 
  • De klachten kunnen niet beter worden verklaard door een andere aandoening. 

Let op: de DSM-5 is geen diagnostisch middel. Het vertelt niets over het waarom van de klachten; het is enkel een systeem om klachten te categoriseren. Wil je meer weten over de DSM-5? Klik dan hier

Herken je je in deze klacht of zou je meer willen weten? Je kunt direct contact opnemen met een van onze psychologen.

Twijfel je of heb je een vraag? Bel 085 273 3339 of plan een gratis adviesgesprek
Bellen is vrijblijvend en anoniem: Je zit nergens aan vast.

Alcoholverslaving

Alcoholverslaving

Gameverslaving

Gameverslaving

Gokverslaving

Gokverslaving

Kleptomanie

Kleptomanie

Kleptomanie is een stoornis in de impulsbeheersing, waarbij iemand de drang om te stelen niet kan weerstaan.

Parafiele stoornis

Parafiele stoornis

Pyromanie

Pyromanie

Pyromanie (vuurzucht) is een stoornis in de impulsbeheersing, waarbij iemand meerdere keren opzettelijk en doelgericht brand sticht.

Smetvrees

Smetvrees

Bij smetvrees bestaan er dwanggedachten (obsessies) en dwanghandelingen (compulsies) die te maken hebben met besmetting. Het niet uitvoeren van deze reinigingsrituelen leidt tot angst en lijdensdruk.

Verzamelwoede

Verzamelwoede

Verzamelwoede is een obsessieve-compulsieve stoornis waarbij iemand dwangmatig spullen bewaart en verzamelt, uit angst dingen weg te moeten doen.